Avrupa Futbol Şampiyonası, Olimpiyatlardan ve Dünya Kupası’ndan sonra dünyanın en büyük üçüncü spor organizasyonu. 29 Haziran’da Viyana’nın Ernest Happel Stadyumu’nda oynanacak final maçını dünyada 400 milyona yakın TV seyircisinin izlemesi bekleniyor.
Mastercard bu hafta açıkladığı bir araştırmaya göre Avrupa Şampiyonası kıta ekonomisine 1.4 milyar Euro kazandıracak. Araştırmacı Tuğrul Akşar bu rapordan yararlanarak yaptığı hesaplarda Türk ekonomisinin de Avrupa Şampiyonası sayesinde 300 milyon dolarlık bir gelir elde edeceğini tahmin ediyor.
Futbol Ekonomisi Stratejik Araştırma Merkezi FESAM’dan Tuğrul Akşar, Mastercard raporundan da faydalanarak Türkiye’nin 2008 Avrupa Futbol Şampiyonası’ndan nasıl bir gelir elde edebileceğini hesapladı. Türkiye’nin katıldığı son büyük şampiyona olan 2002 Dünya Kupası finalleriyle kıyaslamalar yapan Akşar’ın tahminlerine göre Türkiye ekonomisine yaklaşık 300 milyon dolarlık (400 milyon YTL) bir kaynak girdisi olacak. 360 milyar dolarlık GSMH’si olan Türk ekonomisine, bu turnuvanın makro bazda etkisi ise belki sembolik anlamda ama onbinde sekiz düzeyinde olacak. Peki bu kaynak hangi sektörlerden akacak? Akşar bunun güzel bir dökümünü veriyor.
á Milli Takımın sponsorluk gelirlerinin 15 milyon dolara ulaşması bekleniyor.
á Türk Milli Takımı 2002 Dünya Kupası’nda yarı final oynamış ve forma, bayrak ve diğer logolu ürünlerin satışından tekstil sektörü yaklaşık 50 milyon dolarlık bir gelir elde etmişti. 2008 Avrupa Şampiyonası’nda bu gelirin yaklaşık 70 milyon dolara ulaşması mümkün.
á 2002’de Dünya Kupası sırasında Türkiye’de TV alıcısı ve uydu anteni gibi elektronik ekipman satışları patlamış ve yaklaşık 75 milyon dolarlık bir satış rakamına ulaşılmıştı. Bu kez elektronik eşya sektörünün daha fazla gelir elde etmesi bekleniyor. Çünkü dijital yayın teknolojisinin ve LCD/plazma ekranların yaygınlaşması sürüyor. Bunlar hesaba katılırsa asgari 100 milyon dolarlık bir harcama yapılması bekleniyor.
á 2002 Dünya Kupası’nın yayın haklarını TRT 10 milyon dolara satın almış ve bir aylık turnuva sonunda15 milyon dolar reklam geliri sağladığını açıklamıştı. Bu kez turnuvanın yayın hakları ATV ve Digitürk’te. Türk Milli Takımı’nın sportif performansına göre 2002 Dünya Kupası’ndaki gelirlere ulaşma olanağı yüksek.
á Türk Milli Takımı’na ve şampiyonaya yönelik hediyelik eşya ile bilgisayar oyunları, DVD’ler ile Play Station gibi araçlarla eğlence sektörüne 5 milyon dolar akması mümkün.
á Yine 2002 Dünya Kupası’nda ev sahibi ülkeler Güney Kore ve Japonya’ya Türkiye’den 2 bin kişi gitmişti. Avusturya ve İsviçre’ye ulaşım kolaylığı dikkate alındığında bu sayının 20 bine ulaşacağı tahmin ediliyor. Turizmdeki bu hareketliliğin başta turizm acenteleri olmak üzere, seyahat turlarına 5 milyon dolar civarında bir gelir yaratması mümkün.
á Ayrıca Türkiye’nin tanıtımı için ayrılan 35 milyon dolarlık bütçe baz alındığında, 2008’de en az 50 milyon dolarlık bir tanıtım olanağı da sağlanacak.
á Yine özellikle 2006 Dünya Kupası’nda gollerin cep telefonlarından izlenmesi olanağı yaratılmış; bu türden telefon üretimi ve satışı dolayısıyla ciddi bir canlılık yaşanmıştı. Bu işi organize eden GSM şebekeleri ve Türk Telekom bu işten ciddi paralar kazanmıştı. Bu da iletişim sektöründe minumum 5 milyon dolarlık bir ticaret hacminin oluşabileceği anlamına geliyor.
TAKIMLARA129 MİLYON EURO
UEFA, yayın haklarından elde ettiği gelirin 129 milyon Euro’luk kısmını 16 katılımcı ülkeye dağıtacak: Buna göre her ülke 7,5 milyon Euro’luk katılım bedeli alacak. Her galibiyet için 1 milyon, her beraberlik için 500 bin Euro verilecek. Üç grup maçını kazanıp şampiyonluğa ulaşan bir takım 23 milyon Euro’luk bir gelir edebilecek.
TELEVİZYON GELİRİ İKİYE KATLANDI
Avrupa Futbol Şampiyonası 1996’ya kadar 8 takımla oynanan 15 maçlık bir mini turnuva görünümündeydi. 16 gün süren şampiyonanın yankısı da, ekonomisi de mütevazıydı. Avrupa Futbol Federasyonları Birliği UEFA, 1996’da ilk kez 16 takımlı Avrupa Şampiyonası modeline geçince işler değişti. Şampiyonaya katılan takımların ve UEFA’nın geliri hızla yükseldi.
Tüm Avrupa’da devlet kanallarıyla birlikte özel kanallar da devreye girince UEFA, bu yılki şampiyonanın yayın haklarını toplam 600 milyon Euro’ya sattı. Halbuki dört yıl önce Avrupa Yayın Birliği EBU, tüm kıtanın yayın hakları için sadece 290 milyon Euro ödemişti. 2012’de yayın haklarının 1 milyar Euro’yu geçmesi bekleniyor.
Mastercard’ın yaptırdığı araştırmaya göre Avrupa ekonomisi bu şampiyona sayesinde 1.4 milyar Euro kazanacak. Bu rapora göre şampiyonadaki her bir maç için 42 milyon Euro’luk harcama yapılacak. Bu rakama sponsorluk giderleri, seyircilerin seyahat ve konaklama giderleri, ayrıca iletişim harcamaları da dahil. Yine Mastercard’a göre dört yıl önce Portekiz’deki şampiyona 800 milyon Euro’luk bir gelir yaratmıştı. Yani yüzde 75’lik müthiş bir artış söz konusu.
Ev sahibi iki ülkenin de bu şampiyonadan 450 milyon dolarlık bir gelir elde etmesi bekleniyor. Bununla ilgili olarak İsviçre Turizm Bakanlığı’nın hazırladığı rapora göre 150’si doğrudan, 100 dolaylı olmak üzere İsviçre ekonomisi 250 milyon dolarlık bir gelir sağlayacak.
